Çikolata Kisti ve Tedavisi

Çikolata Kisti ve Tedavisi

Endometrioma endometriosis hastalığının yumurtalıklarda oluşturduğu kistik yapıya verilen isimdir. Endometriosis genellikle 25 yaş üzeri kadınlarda görülen bir hastalıktır. En sık karşılaşılan belirtileri özellikle adet dönemleri şiddetlenen ağrı ve gebe kalamamadır. Tanısı ultrasonografi ve kanda bazı tümör belirteçlerinin ölçümü ile konur. En yaygın olarak kullanılanı Ca125’tir. Hastalığın yumurtalık kanserine neden olduğu savı artık kabul görmemektedir. Tanı konduktan sonra, tedavi hastanın özel koşullarına göre belirlenmelidir. Herkes için basmakalıp bir tedavi yoktur. Her endometriomanın alınması gerekliliği şeklindeki yaklaşım son yıllarda terk edilmiştir. Endometriomaların tedavisinde güncel bilimsel veriler ışığında aşağıdaki şekilde bir yaklaşım benimsenmelidir.

Sadece kist ile başvuran ve yakınması olmayan kadınlar:

Bu grup hastalarda cerrahi girişim yapılmadan önce bir süre gözlem en doğru yaklaşımdır. Ca125 değerinin yüksek olması veya kist çapının 5 cm’nin üzerinde olması durumlarında cerrahi müdahale düşünülebilir. Cerrahi öncesinde yumurtalık kapasitesi ultrason ve AMH ölçümü ile değerlendirilmeli ve yumurtalık kapasitesi düşük çocuksuz kadınlarda mümkün olduğunca cerrahiden kaçınılmalıdır. Bu durumda 3-6 ay aralar ile ultrason ve Ca125 ile yakın takip yapılmalıdır. Çocukları olan ve başka çocuk düşünmeyenlerde ise cerrahi girişim ile kist veya kistlerin alınması en uygun olan yaklaşımdır.

Çocuk sahibi olamama yakınması ile başvuran kadınlar:

Bu grup hastalarda yumurtalık rezervi değerlendirildikten sonra karar verilmelidir. Yumurtalık rezervinin yeterli olduğu ve kistin tek taraflı olduğu durumlarda kist cerrahi olarak alınmalıdır. Cerrahi girişim sonrası, kendiliğinden oluşabilecek bir gebelik için hastanın yaşına göre 6-12 ay beklemek uygundur.

Yumurtalık rezervi kötü, kadının yaşı 38’in üzerinde veya kist iki taraflı ise en doğrusu tüp bebek yapmaktır. Yapılan çalışmalar kisti alınan veya alınmayan kadınlarda tüp bebek ile gebelik oranlarında fark olmadığını göstermektedir. Tüp bebekte yumurta toplama işlemi esnasında kistin içine girilmemesi uygun olur. İşlem sırasında kist içinden iğnenin geçmesi enfeksiyon ve over apsesi riskini artırır.

Ağrı yakınması olan kadınlar:

Bu grup hastalarda en etkin tedavi cerrahidir. Cerrahi sırasında endometriomalar çıkarılmalı, yapışıklıklar açılmalı ve görülen tüm endometriosis odakları yok edilmelidir. Operasyon yumurtalık kapasitesine zarar verilmemesi amacı ile mümkün olduğunca atravmatik yöntemler kullanılarak yapılmalıdır. Özellikle rektovajinal septum adı verilen rahim arkası ve kalın barsak arasındaki bölgede yerleşmiş derin endometriosis gözden kaçabilir. Bu durumda ameliyat sonrasında ağrıların geçmediği görülecektir. Ameliyat sırasında bu bölgenin dikkatli bir şeklide değerlendirilmesi çok önemlidir.

Tüp bebek tedavisinde tekrarlayan başarısızlığı olan ve kisti olan kadınlar:

Bu grup hastalarda ne yapılması gerekliliği tartışmalıdır. Üç ya da daha fazla denemesinde başarısız olmuş olan kadınlarda endometriomaların alınması önerilebilir. Bu şekilde yapılmış olan bir çalışmada cerrahi sonrasında hastaların %50’sinde kendiliğinden gebelikler oluşmuştur.

Tekrarlayan laparoskopiler sonrasında hala kisti olan kadınlar:

Bu hastalarda laparoskopik cerrahinin komplikasyonları fazladır. Ağrı yakınması yok ise yakın izlem önerilir. Ağrı yakınması olan ve çocuk sahibi olmak istemeyen kadınlarda rahim ve yumurtalıkların alınması gündeme gelebilir. Çocuk isteği varsa tüp bebek yapılmalıdır. Tüp bebek öncesinde tüplerin değerlendirilmesi önemlidir. Tekrarlayan cerrahiler sonrasında oluşma olasılığı yüksek olan yapışıklıklardan dolayı tüpler tıkanmış olabilir. Bu da tüp bebek ile gebelik şansını azaltır. Eğer tıkalı tüp mevcut ise laparoskopik olarak alınması veya rahim ile bitişik olduğu yerden kapatılması gerekir.

Prof. Dr. Ahmet Zeki Işık

Prof. Dr. Ahmet Zeki Işık

Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı

Prof. Dr. Ahmet Zeki Işık, Türkiye’nin ilk dondurma çözme, Assisted Hatching, Blastokist Evresi Transferi, Oosit (yumurta) dondurma çözme ve döllenme sonrası yeniden dondurma gebeliklerinde, hem klinik hem de laboratuvar ekiplerini bizzat yönetmiştir. Sağlık Bakanlığı’nın Tüp Bebek alanındaki 3 sertifikasına da sahiptir.

2014 yılından günümüze İzmir Medical Park Hastanesi Tüp Bebek Merkezi Sorumlusu olarak çalışmalarına devam etmektedir.

Daha fazla bilgi alın.